علی غلامی، کارشناس و پژوهشگر دینی، در شب چهارم ویژه برنامه «انتظار موعود از کوفه تا ایران» چهارمین آفت جامعه کوفه در مواجهه با امام زمان خویش را «کمصبری و فقدان استقامت» دانست و تأکید کرد: کوفیان در بزنگاههای تاریخی، به دلیل عدم پایمردی و شتابزدگی در قضاوت، تاریخ را به نفع دشمن تغییر دادند؛ در حالی که استقامت، پیششرطِ نصرت الهی است.
تاریخِ تکرارِ «کمصبری»
غلامی با اشاره به ریشههای تاریخی این آفت اظهار کرد: کمصبری به معنای عدم تحمل سختیها برای رسیدن به نتیجه نهایی، در بزنگاههای متعددی مسیر حق را منحرف کرد. از جنگ اُحد که رها کردن تنگه توسط برخی یاران پیامبر به طمع غنایم، شکست را بر سپاه اسلام تحمیل کرد، تا صلح حُدیبیه که حتی یاران نزدیک پیامبر نیز با سطحینگری، حکمتِ اقدامِ ایشان را برنتابیدند.
وی افزود: در دوران امیرالمؤمنین(ع) نیز این آفت به شکلهای مختلف بروز کرد. از شتاب برای سقیفه و تعیین خلیفه در فاصله ۷۰ روز بعد از غدیر، تا تحمیلِ حکمیتِ ناعادلانه در جنگ صفین؛ جایی که سپاه امام با بازیخوردن در مکرِ عمروعاص، حق را فدای سطحینگریِ خود کردند و از اطاعت امام بازماندند.
از خیانت در نخیله تا فاجعه کوفه
این پژوهشگر دینی با واکاوی وضعیت سپاه امام حسن مجتبی(ع) تصریح کرد: شکست در برابر معاویه، نه ناشی از ضعف نظامی که برآمده از شایعهافکنی و کمطاقتی مردم بود. در حالی که سپاه امام در جنگ پیروز بود، دروغهای معاویه چنان در اذهان مردم کوفه نشست که حتی نزدیکان امام نیز ایشان را تنها گذاشتند و خنجر بر پای امام نشاندند.
سخنران با اشاره به واقعه کربلا گفت: ابن زیاد با لشکری بسیار اندک وارد کوفه شد؛ در حالی که هجدههزار نفر با مسلمبنعقیل بیعت کرده بودند. چه شد که آن جمعیت کثیر تسلیم شدند؟ پاسخ چیزی جز «کمصبری» نیست. وقتی انسان به وعده الهی یقین نداشته باشد، در برابر تشر دشمن تسلیم میشود و به جای یاری امام، به کنجِ عافیت میخزد.
یقین؛ پادزهرِ اضطراب
وی داستان طالوت و جالوت در قرآن را نمونه بارزِ تفاوتِ «کمیِ نفرات» با «کثرتِ ایمان» دانست و افزود: طالوت با سیصد و سیزده نفر در برابر لشکر عظیم جالوت ایستاد. رمز پیروزی آنان، نه قدرت نظامی که «یقین» بود. قرآن میفرماید: چه بسیار گروههای کوچکی که با اذن خدا بر گروههای بزرگ پیروز شدند، خداوند هم راه را تضمین کرده و هم نتیجه را؛ اگر یقین در دل باشد، هیچ اضطرابی باقی نمیماند.
درسهای عاشورا برای امروز
غلامی با تطبیق این الگوها بر تاریخ انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس، تأکید کرد: استقامت ملت ایران در برابر فشارها، تحریمها و دوران دفاع مقدس، نمونههای عینی صبر برای رسیدن به پیروزی بود. نباید با نگاههای کوتاه و قضاوتهای شتابزده، دستاوردهای راهبردیِ کشور را تحقیر کرد.
وی خاطرنشان کرد: گاهی در عرصه نظامی یا سیاسی، برخی با شتابزدگی و بیآنکه حکمتِ «سکوت یا اقدام» ولیّ جامعه را درک کنند، به نقدهای سطحی روی میآورند. در حالی که در مدیریتِ تقابل با دشمن، نباید «پیشبینیپذیر» بود. ضربات سنگین کشور به دشمن در ماههای اخیر، محصول همین صبر و راهبردِ صحیح بوده است.
ایستادن تا به ثمر نشستنِ حق
این کارشناس دینی در پایان با اشاره به مسیرِ پیشرو گفت: صبر به معنای انفعال نیست؛ صبر یعنی «ایستادن تا به ثمر نشستنِ حق». اگر امروز در عصر غیبت، تمرینِ صبر و استقامت نکنیم، در دوران ظهور نیز که دوران سختی، تلاش و مبارزه است، شکست خواهیم خورد. منتظرِ واقعی کسی است که در تمامی بزنگاهها، فارغ از فشارهای روانیِ دشمن، بر مدارِ حق و اطاعت از نایب امام عصر(عج) پایداری کند.
