علی غلامی در شب دوم ویژه برنامه مجموعه فرهنگی عاشوراییان، با نگاهی تطبیقی به تاریخ اسلام و واقعیتهای امروز، به واکاوی دومین عامل شکست جریانات منتظر در تاریخ (مانند مردم کوفه) پرداخت و «سادهلوحی و دشمنشناسی» را عامل اصلی انحراف از مسیر حق دانست. وی با تحلیل نقش حاکمان، نخبگان و تودهها، بر ضرورت «بصیرت» به عنوان تنها راه نجات در دوران غیبت تأکید کرد.
سهگانه عامل سادهلوحی؛ از صدر اسلام تا امروز
غلامی در تحلیل ریشههای سادهلوحی جامعه، سه گروه اصلی را مسئول دانست که وظایف متفاوتی در هدایت یا انحراف تودهها دارند:
۱. حاکمان: وی با اشاره به دوران خلافت و حکومت معاویه، افزود که حاکمان با تمرکز بر «کشورگشایی بدون تبیین معارف»، مردم را به سمت اسلامِ سطحی سوق دادند. او با اشاره به جریان «منع حدیث»، از تلاش حاکمان برای جلوگیری از انتقال عمق دین و تفسیر قرآن توسط پیامبر (ص) سخن گفت که منجر به ایجاد جامعهای شد که از احکام و ابعاد واقعی دین بیاطلاع بودند.
۲. نخبگان: وی هشدار داد که نخبگان، به دلیل نزدیکی به جریان قدرت یا تفاوتهای سلیقهای، گاهی در تشخیص مرز میان حق و باطل دچار لغزش میشوند. او با اشاره به برخی از بزرگان بنیهاشم که در جریان کربلا حضور نداشتند، تأکید کرد که عدم همراهی نخبگان، موجب ایجاد تردید در تشخیص مسیر حق برای عامه مردم میشود.
۳. مردمان: سخنران با نفی مسئولیت کامل از دوش مردم، به دو آسیب بزرگ در توده مردم اشاره کرد: «بیتفاوتی» در برابر انحرافات اخلاقی و سیاسی، و «تقلید کورکورانه» از رهبران قبیله یا اجتماعی که حتی در برابر گناه و خطا نیز سکوت میکنند.
نادانیِ سازمانیافته، خودکشی جمعی یک ملت
این سخنران با بازگویی حکایات تاریخی، از جمله سوءاستفادههای سیاسی در تفسیر آیات قرآن (مانند سوءاستفاده از آیات سوره بقره در شام) و همچنین پدیده «جعل حدیث» برای پیشبرد اهداف سیاسی، نشان داد که چگونه نادانیِ سازمانیافته میتواند یک ملت را به سمت خودکشی جمعی و واگذاری حق به باطل سوق دهد. او با اشاره به واقعه شهادت «عمار یاسر» و تفاوتهای رفتاری سپاهیان، بر اهمیت شناخت «متجاوز» از «حق» تأکید نمود.
نمرهی قبولی ایران در آزمون شناخت
علی غلامی در بخش دوم سخنان خود، به بررسی کارنامه ایران در ۴۸ سال گذشته پرداخت و معتقد بود که مردم ایران در دو حوزه حیاتی، نمرات بالایی کسب کردهاند:
در شناخت دشمن: وی با تأکید بر شناسایی درست «دشمن خارجی» (آمریکا) و «دشمن داخلی» (جریانهای خارج از خط ولایت)، از قدرت تشخیص مردم در برابر فتنهها سخن گفت.
در شناخت دوست: وی از انسجام جبهه مقاومت و وحدت میان نیروهای داخلی و خارجی که منجر به ایجاد فرصتهای راهبردی برای کشور شده، به عنوان دستاورد اصلی بصیرت ملی یاد کرد.
وحدت در عین اختلاف؛ پیامی برای امروز
وی با اشاره به ضرورت حفظ «صدای واحد» در دوران حساس، تأکید کرد که اختلاف سلیقه سیاسی نباید به تندی و تفرقه منجر شود. او تصریح کرد: «ما در تفاوت سلیقهها با هم هستیم، اما در اصول و خطوط قرمز ولایت، باید یکپارچه باشیم.»
در پایان، غلامی با پیوند دادن مباحث تاریخی به آینده، هشدار داد که اگر در دوران غیبت، آزمون «دشمنشناسی» را با موفقیت پشت سر نگذاریم، در زمان ظهور نیز با چالش بزرگ «اشتباه در تشخیص حق از باطل» روبرو خواهیم شد؛ جایی که ممکن است افراد به ظاهر موجه، در واقع دشمنانِ امام زمان (عج) باشند. وی تأکید کرد که تنها با تکیه بر «بصیرت» و «دشمنشناسی»، میتوان از افتادن در دامهای فتنههای دوران ظهور جلوگیری کرد.
گفتنی است ویژه برنامه عزاداری ایام پایانی ماه صفر با موضوع انتظار موعود از کوفه تا ایران از 17 مردادماه 1405 با همکاری بنیاد فرهنگی پالیزوانی هرشب ساعت 21 در میدان بزرگمهر برگزار می شود.
