علی غلامی، کارشناس و پژوهشگر دینی، در شب پایانی سلسلهسخنرانیهای خود با موضوع «آسیبشناسی جامعه کوفه»، به تحلیل آخرین ویژگیِ منفیِ این جامعه یعنی «ترس و فرار از جهاد» پرداخت و با ارجاع به خطبهی امام حسین(ع) در منا، شش عاملِ بنیادین که منجر به فاجعه عاشورا شد را برای جامعه امروز تبیین کرد.
تعریفِ دقیقِ جهاد؛ فراتر از اسلحه
به گزارش خبرگزاری مجموعه فرهنگی عاشوراییان، غلامی با اشاره به ادبیات شهید مطهری در کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» تصریح کرد: جهاد به معنای صرفِ «تلاش و کوشش» یا صرفاً «جنگ نظامی» نیست؛ اگرچه اینها بخشی از جهادند، اما جهادِ کامل، فعالیتی است که در آن «دشمن» حضور دارد. وی افزود: هرگونه حرکت در عرصههای نظامی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی که برای مقابله با دشمنِ خدا و اسلام انجام شود، مصداق جهاد است. مردم کوفه نه در عرصه نظامی، نه اقتصادی و نه فرهنگی، حاضر به پرداخت هزینه برای امام زمان خود نبودند و به جای «شهادتطلبی»، گرفتارِ «عافیتطلبی» شدند.
او در بیانِ دو الگوی متضاد در این مسیر، به «هانی بن عروه» و «زهیر بن قین» اشاره کرد؛ هانی که با وجودِ جایگاهِ قبیلهای، به دلیل ترس از تهدیداتِ ابنزیاد، حقیقت را پنهان کرد، و در مقابل، زهیر بن قین که با درکِ درستِ بزنگاه و گذشتن از تعلقات دنیوی و خانوادگی، از سپاهِ تردید به یارانِ مخلصِ اباعبدالله پیوست.
۶ آفتِ مشترک؛ از کوفه تا امروز
غلامی با استناد به خطبهی امام حسین(ع) در منا (دو سال پیش از عاشورا)، عللِ اصلیِ سقوطِ جامعهای که ادعای انتظار داشت را در ۶ محور خلاصه کرد که همگی، هشداری برای جوامع منتظر در عصر غیبت است:
۱. خفیف کردنِ حقِ امام: ضایع کردنِ جایگاه ولیّ جامعه و عدم اطاعت از دستورات او.
۲. ضعیفکشی: پایمال کردن حقوقِ مستضعفان و ترویج رانتخواری.
۳. امتیازطلبیِ ناحق: طلبِ چیزی که حقِ انسان نیست و زیادهخواهی در سهم از بیتالمال.
۴. بخل در راه خدا: انباشت ثروت و عدمِ انفاقِ مال در مسیرِ آرمانهای الهی.
۵. فرار از جانبازی: شانه خالی کردن از مسئولیتها و هزینه ندادن برای حق.
۶. ترجیحِ خانواده بر حق: عدمِ گذشت از علایقِ شخصی و خانوادگی در مسیرِ الهی.
«کوفه» یک سیرِ تدریجی است، نه یک اتفاقِ ناگهانی
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه مردم کوفه یکشبه به «حسینکُشی» نرسیدند، اظهار داشت: این انحراف، نتیجهی ذرهذره حرامخواری، رانتخواهی و خفیف کردنِ جایگاهِ ولایت بود. وی با مقایسهی شرایط امروز ایران با کوفهی زمانِ امام حسین(ع) خاطرنشان کرد: اگرچه نباید مردمِ باوفای ایران را با کوفیان مقایسه کرد، اما نباید دچارِ غرور شد. جمهوری اسلامی ایران طی چهار دهه، با ایستادگیِ مردم در صحنههای مختلف -از جنگ و جهاد تا کمکهای مؤمنانه- نشان داده است که از آفاتِ کوفی عبور کرده، اما حفظِ این مسیر، نیازمندِ هوشیاریِ دائمی است.
غلامی در پایان تأکید کرد: ظهورِ امام زمان(عج)، واقعهای نیست که اخلاقِ ما را به طورِ ناگهانی دگرگون کند؛ بلکه همانطور که امروز هستیم، در دورانِ ظهور هم خواهیم بود. لذا برای همراهی با امام عصر(عج)، باید از همین امروز تمرینِ «حقگرایی، جهاد و ازخودگذشتگی» کرد.
